افسانه

اسرار ازل را نه تو دانی و نه من ... وین حرف معما نه تو خوانی و نه من
هست از پس پرده گفتگوی من و تو ... گر پرده بر افتد نه تو مانی و نه من

آنان که محیط فضل و آداب شدند .... در بزم کمال شمع اصحاب شدند
ره زین شب تاریک نبردند برون ... گفتند فسانه ای و در خواب شدند

(خیام)

در دستگاه ماهور ، ماهور فا ، این آواز در قالب گوشه های ردیف نیست هر چند حال و هوای گوشه های درآمد ، فِیلی ، و عراق را دارد

خیام دانستن اسرار پشت پرده خلقت را امکان ناپذیر می داند و آن کسان از اهل فضل را که مدعی دانستن آن هستند افسانه سرا می داند. زمانی پذیرفتن این نکته برای من سنگین می نمود که چگونه ممکن است این همه فیلسوف و عالم دینی و دانشمندان علوم طبیعی از اسرار خلقت خبر نداشته باشند. برای همین سالها به دنبال آنها دویدم و اسرار خلقت را در دین و فلسفه و علم جدید جستجو کردم ولی عاقبت به همان نقطه ای رسیدم که خیام رسیده بود. اکنون بر این باورم که مدعیان رازدانی یا تزویر می کنند و یا هنوز از تاریکی جهل خود بیرون نیامده اند. اگر خیام این نکته را پایه ای برای دم غنیمت شماری و عیش و طرب می داند من آن را پایه ای برای انسانگرایی می دانم چرا که رنگ تقدس از چهره دین و فلسفه و علم میزداید و انسان را از سیطره آنها آزاد می کند